Vrouwen in de wereld

Extreme armoede, droogte, analfabetisme, corruptie, uitbuiting, oorlog, geweld,... wereldwijd zijn nog heel wat grote problemen aan te pakken. Maar al te vaak zijn vrouwen de grootste dupe van de grote wereldproblemen. Toch zijn heel wat experten in ontwikkelingssamenwerking ervan overtuigd dat betere kansen voor vrouwen net de sleutel vormen tot een betere wereld.

In het jaar 2000 stelde de VN 8 millenniumdoelstellingen op om te werken aan een betere wereld. Alle deelnemende regeringen hebben beloofd om de doelstellingen samen te realiseren tegen 2015. Alle acht deze beloftes kunnen voor vrouwen in de wereld het grote verschil betekenen. Het is dus erg belangrijk dat vrouwen niet over het hoofd worden gezien bij het werken aan deze doelstellingen.

Waarover gaat het?


Armoede en honger uitroeien

Van de 1.5 miljard armen die met minder dan 1 dollar per dag moeten rondkomen zijn 70% vrouwen

Dit heeft alles te maken met ongelijke machtsverhoudingen:

  • Vrouwen werken 2/3 van de totale arbeidsuren, produceren de helft van het voedsel maar verdienen slechts 10% van het totale inkomen en hebben maar 1% van alle eigendommen in handen.
  • Vrouwen hebben minder toegang tot land en tot middelen om land te bewerken
  • In heel wat landen worden vrouwen nog steeds benadeeld bij erfenisrechten, eigendomsrechten en familierecht (echtscheidingen)
  • Teveel vrouwen zitten vast in de informele sector (bv. zwartwerken), zonder werkzekerheid en bescherming van hun rechten
  • Binnen de formele economie hebben vrouwen vooral de slechtsbetaalde en minst stabiele jobs
  • Het huidig ontwikkelingsbeleid is gericht op export en komt niet ten goede aan kleine bedrijfjes, vaak in handen van vrouwen

Basisonderwijs voor iedereen

2/3 van de volwassen analfabeten zijn vrouwen, 57 % van de niet-schoolgaande kinderen zijn meisjes

De laatste jaren werden er serieuze inspanningen geleverd om de scholingsgraad van meisjes te verhogen. Vandaag gaat 9 op 10 meisjes wereldwijd naar de lagere school. Een goede zaak, maar dit is slechts een eerste stap. Nog veel te weinig meisjes in landen in ontwikkeling krijgen secundaire of hogere scholing. Slechts 23% van de meisjes in Zwart-Afrika gaat naar een middelbare school.

En toch wijst alles erop dat beter onderwijs voor meisjes de sleutel tot een betere wereld is:

  • Een gelijke opleiding voor mannen en vrouwen zou in sommige regio's een sterke economische groei betekenen.
  • Hoe hoger de scholingsgraad van de moeder, hoe groter de kans dat de volgende generatie uit de cirkel van armoede kan breken
  • Scholing biedt meisjes de kans op meer kennis van hun rechten

Gelijke kansen voor mannen en vrouwen

De kloof tussen mannen en vrouwen is nog lang niet gedicht:

  • Politiek: Het aantal vrouwen in parlementen is de laatste jaren gestegen, maar gemiddeld blijft het aantal vrouwelijke parlementsleden onder de 20%.
  • Werk: vrouwen verdienen wereldwijd 10-30% minder dan mannen voor dezelfde job
  • Huiselijk geweld is wereldwijd één van de grootste oorzaken van verwondingen en dood bij vrouwen
  • Veel vrouwen in de wereld krijgen niet de keuze om wel of geen kinderen te krijgen: ze hebben vaak geen toegang tot abortus of anticonceptie.
  • Nog veel meer ongelijkheden: bekijk de Kwesties op de RoSa-website

Kindersterfte beperken

In ontwikkelingslanden sterven elk jaar miljoenen kinderen

De sterftecijfers van meisjes zeggen veel over de rechten van vrouwen in een gebied:

  • De kans op kindersterfte daalt met 8% voor elk jaar dat hun moeders school liepen
  • Elk jaar worden 2.7 miljoen baby's dood geboren door slechte zorg voor de moeder bij zwangerschap en bevalling
  • De gezondheidstoestand van kinderen is rechtstreeks verbonden met de status en gezondheidstoestand van hun moeders
  • Bij zorg en opvoeding wordt er vaak voorrang gegeven aan jongens
  • Op plaatsen waar ze jongens belangrijker vinden dan meisjes, komt kindermoord voor bij meisjes en wordt vaak abortus toegepast op ongeboren meisjes.

Gezondheid van moeders

Elke minuut sterft een vrouw aan problemen bij zwangerschap en bevalling

  • Moedersterfte is sterk verbonden met armoede: geen toegang tot gezondheidszorg, geen toegang tot anticonceptie, te weinig opleiding van vrouwen,...
  • Teveel vrouwen worden wereldwijd ongewild of ongepland zwanger. Jaarlijks worden miljoenen onveilige abortussen uitgevoerd die vaak met de dood eindigen.
  • Vrouwen in Zwart-Afrika lopen vrouwen het grootste risico: 1 op 22 vrouwen sterft er als gevolg van een zwangerschap
  • Problemen bij zwangerschap en bevalling zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij tienermeisjes

HIV/ AIDS stoppen

Vrouwen zijn extra kwetsbaar voor hiv/aids

  • Vrouwen maken ongeveer de helft uit van de mensen die met hiv besmet zijn. In sommige regio's is dat veel meer: in Zwart-Afrika zijn 60% van de HIV-patiënten vrouwen.
  • Miljoenen vrouwen kunnen het gebruik van een condoom niet eisen van hun partner. Omdat ze niet die beslissingsmacht hebben binnen hun relatie. Of omdat ze zich gedwongen voelen te kiezen tussen hun religie of hun gezondheid.
  • Geweld tegen vrouwen en meisjes vormt een van de hoofdoorzaken van de stijgende epidemie. De kans op HIV overdracht is hoger bij gewelddadig contact.
  • Besmette vrouwen worden vaak met de nek aangekeken omdat de ziekte geassocieerd wordt met druggebruik en prostitutie
  • Gebrekkig onderwijs zorgt ervoor dat veel vrouwen de weg niet vinden naar de juiste info en hulpverlening.

Duurzaamheid van het milieu

Duurzame ontwikkeling betekent ook rekening houden met de rollen van mannen en vrouwen in het gebruik, beheer en behoud van natuurlijke rijkdommen

  • Vrouwen staan meestal in voor de watervoorziening. Wanneer er weinig water te vinden is, heeft dit onmiddellijke gevolgen voor het leven van vrouwen: hun voornaamste dagtaak bestaat dan uit de watervoorziening van het gezin. Omdat ze lange afstanden moeten afleggen om water te vinden, gaat dit vaak ten koste van hun onderwijs.
  • Vrouwen doen wereldwijd het grootste deel van werk op het veld en de voedselproductie. Dus zijn het vooral de vrouwen die afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen: water, brandhout, landbouwgrond, grasland, visgronden. Als ecosystemen verstoord worden en het klimaat verandert, worden zij dan ook extra hard getroffen.
  • Door hun specifieke taken hebben vrouwen een unieke kennis van milieu en grondstoffen. Ze moeten dan ook actief betrokken worden bij ontwikkelingsprojecten.
  • Bij de overschakeling naar grootschalige landbouw waar vooral mannen werken, gaat heel wat traditionele kennis van de vrouwen over natuur en grondstoffen verloren.

Globaal partnerschap voor ontwikkeling

Niet alleen het Zuiden maar ook de rijke landen moeten werken aan de millenniumdoelstellingen. Niet alleen door geld te geven, maar ook door eerlijke handel, zorgen voor betaalbare medicijnen, kwijtschelden van oude schulden,...

Zoals je hierboven zag, speelt gender een belangrijke rol voor alle milenniumdoelstellingen. De boodschap voor hulporganisaties en regeringen is dus duidelijk: investeren in meer rechten voor vrouwen is noodzakelijk voor het bereiken van de doelstellingen.

Meer op het web

Vizzi.be: Online cinema en videotheek over Noord-Zuid, ecologie en samenleving

Basis

Fiches Milleniumdoelstellingen, Commissie Vrouwen en Ontwikkeling
Amnesty International: Achtergrondinformatie vrouwenrechten.
Millenium doelstellingen en Gender, dossier van 11.11.11

Cijfers

Om de stand van zaken en de evolutie van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen wereldwijd te meten, heeft het United Nations Development Programme de Gender Inequality Index ontwikkeld.

Meer

Kan ik iets doen?

Noord-Zuid beweging

Vrouwenbeweging

Surf naar het overzicht van de vrouwenbeweging in Vlaanderen. Deze vrouwenorganisaties zetten zich actief in voor vrouwenrechten